Dołącz do nas

Przestrzeń Miejska

Autor Andrzejewski Maciej

Sprzątamy miasto po zimie – rola maszyn, które efektywnie przygotowują miasto na wiosnę

Przystępując w miastach do prac porządkowych po okresie zimowym, trzeba zastanowić się nad właściwym doborem „narzędzi” do zadań, które zamierzamy zrealizować. W zasobach sprzętowych firm zajmujących się pielęgnacją przestrzeni miejskich możemy bowiem doszukać się najrozmaitszych maszyn i urządzeń o różnej charakterystyce pracy i parametrach użytkowych.

Skuteczną dbałość o infrastrukturę miejską można realizować przy użyciu zarówno narzędzi i urządzeń ręcznych, jak i wysoko specjalizowanych maszyn. Te drugie, w większości przypadków, zapewniają wygodniejszą i łatwiejszą pracę oraz szybsze wypełnianie postawionych zadań. Do tych najważniejszych należałoby zaliczyć oczyszczanie miejskich zieleńców, posprzątanie chodników, w szczególności przy głównych ciągach komunikacyjnych, płatnych miejsc parkingowych, zabudowanych torowisk, ścieżek rowerowych oraz oczywiście dróg o nawierzchni utwardzonej. Gruntownemu sprzątaniu podlegają też okolice przystanków autobusowych, gdzie zazwyczaj gromadzi się najwięcej śmieci i zanieczyszczeń.

Poprawa mobilności i bezpieczeństwa

Każdy z nas z pewnością doceni wywiezienie z przestrzeni miejskiej nie tylko resztek pozostałych po jesieni liści, lecz także dużych ilości piasku, jako bardzo widocznej pozostałości po sezonie zimowym. Wprawdzie swego czasu skutecznie poprawiał możliwość poruszania się mieszkańców w okresie występowania niskiej temperatury otoczenia i niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, tym niemniej w kolejnych porach roku jego obecność nie jest konieczna, a staje się wręcz niewskazana. Chodzi tu głównie o względy bezpieczeństwa. Na powierzchniach obsypanych piaskiem poślizgom łatwo mogą ulec zarówno piesi, rowerzyści, jak i użytkownicy wszelkiego rodzaju innych pojazdów mechanicznych.

Niebagatelne znaczenie dla przestrzeni miejskiej ma dbałość o dobre utrzymanie stanu ulic, i to w wymiarze zarówno użytkowym, jak i estetycznym. Jeśli chodzi o ten pierwszy, możemy tu dodatkowo wyróżnić kwestie ubytków w jezdniach oraz pokrycie nawierzchni bitumicznych, m.in. takimi zanieczyszczeniami, jak kurz, pył z klocków hamulcowych pojazdów, płyny eksploatacyjne z wycieków (olej silnikowy, ciecz chłodząca i in.), resztki gumy ze ścierających się opon.

W przypadku ubytków asfaltu, spowodowanych w głównej mierze oddziaływaniem niskiej temperatury i wody, w sukurs przychodzi specjalistyczny tabor naprawczy. Wśród nieodzownych maszyn i urządzeń w ww. aspektach należy wyróżnić m.in. remontery drogowe, ubijaki ręczne i walce drogowe. Z uwagi na złożoność wykonywanych czynności, te pierwsze wymagają szerszego opisu. Otóż różnego rodzaju remontery są przeznaczone do renowacji nawierzchni bitumicznych, w wyniku wypełniania i uszczelniania ubytków kruszywem mineralnym oraz bitumiczną emulsją. Nośnikiem kruszywa jest sprężone powietrze kierowane przez przewód do specjalnej głowicy roboczej, w której jest otaczane wspomnianą emulsją bitumiczną. Na końcu procesu naprawczego następuje obsypanie suchym grysem odnawianej powierzchni. W zależności od wersji wykonania, ww. maszyna wyposażona jest w pojedynczy albo podwójny zbiornik na kruszywo.

Jeśli chodzi o ciągi komunikacyjne o nawierzchniach asfaltowych, do utrzymania ich czystości (z uwagi na pojawianie się ww. zanieczyszczeń) w powszechnym użyciu są duże zamiatarki jezdniowe. Zasadniczo są to wysokospecjalistyczne zabudowy komunalne, montowane na ogólnodostępnych na rynku ciężkich samochodach użytkowych. Znane są też jednak unikatowe rozwiązania i konstrukcje, dedykowane ww. zastosowaniu. Przewagą tych pierwszych jest z pewnością stosunkowa łatwość ich późniejszej obsługi – bardziej rozbudowana sieć serwisów, łatwiejszy dostęp do części i inne. Produkcja pojazdu na większą skalę często idzie też w parze z niższą ceną produktu finalnego. Natomiast wytworzenie maszyn od podstaw przeważnie jest bardzo kosztochłonne, zwłaszcza tych specjalistycznych.

Ze względu na sposób działania, zamiatarki podzielić można na elewatorowe oraz ssące. W przypadku jezdniowych zamiatarek elewatorowych zanieczyszczenia są namiatane przez obrotową walcową szczotkę ułożoną równolegle do oczyszczanej powierzchni na przenośnik (np. taśmowy), a następnie transportowane do zewnętrznego lub wewnętrznego zbiornika. W skład podstawowego wyposażenia zamiatarki ssącej wchodzą natomiast: obrotowe szczotki, dmuchawa zasysająca, kontener na zanieczyszczenia a także wylotowy filtr oczyszczający powietrze z zanieczyszczeń. Zamiatarki cechują się małą prędkością roboczą wynoszącą kilka/ kilkanaście km/h. Zbyt duża prędkość w trakcie pracy skutkowałaby mało dokładnym oczyszczaniem powierzchni. Należy dodać, że oczyszczanie może być wykonywane na sucho, a po ociepleniu klimatu zamiatanie jezdni może już przebiegać z dodatkowym użyciem wody.

Ciekawymi konstrukcjami, z uwagi na aspekty ekologiczne, są zamiatarki uliczne zasilane sprężonym gazem ziemnym CNG, czyli tzw. paliwem alternatywnym. Zapewnia to minimalizację emisji zanieczyszczeń w spalinach. Maszyny wyposażone są bowiem m.in. w certyfikowane filtry, gwarantujące skuteczną filtrację spalin z cząstek stałych PM10.

Sprzątanie małych obszarów miejskich

W celu poprawy estetyki otoczenia w miastach, po zimie należałoby uprzątnąć wspomniane na wstępie pozostałości jesiennych liści. W przypadku mniejszych powierzchni utwardzonych, takich jak chodniki oraz place, bardzo przydatne będą małe zamiatarki. Maszyny te z dużą dokładnością pozwalają usunąć nie tylko zalegające w fazie częściowego rozkładu liście, ale też innego rodzaju nieczystości.

Wśród maszyn wspomnianego typu należy zwrócić uwagę na najmniejsze zamiatarki prowadzone przez operatora. Są one funkcjonalne i łatwe w użytkowaniu. Dzięki nim można sprzątać dokładnie i skutecznie (przy jednoczesnym niewzniecaniu kurzu), przy dość dużej szybkości. Dzięki zastosowanym rozwiązaniom technicznym oraz mobilnej konstrukcji użytkownik posiada gwarancję ergonomii pracy, przy zachowaniu dużego poziomu bezpieczeństwa. Zamiatarki te znajdują zastosowania przede wszystkim tam, gdzie pierwotnie sprzątanie odbywało się przy wykorzystaniu miotły i szufli (magazyny, place, drogi dojazdowe i inne).

Do zamiatarek o mniejszych gabarytach należą też zamiatarki samojezdne. Ich użycie jest wskazane w trakcie oczyszczania dużych powierzchni wewnętrznych, takich jak parkingi, garaże i małe hale produkcyjne. Ponadto przeznaczone są one do najtrudniejszych zastosowań przemysłowych. Komfort dla osoby je obsługującej, precyzyjność działania oraz szybkość pracy są równie duże jak w przypadku ww. zamiatarek prowadzonych. Maszyny te są dostępne z różnego rodzaju silnikami, zasilanymi benzyną, olejem napędowym oraz gazem płynnym LPG.

Osprzęt do mechanicznego zamiatania może być zabudowany również na małych ładowarkach kołowych, które zasadniczo cechują się bardzo dużą funkcjonalnością. Są to pojazdy o kompaktowych wymiarach, które umożliwiają pracę nawet w ciasnych przestrzeniach. Ich ważnym atutem jest wspomniana uniwersalność – możliwe jest dopasowanie kilkudziesięciu akcesoriów i narzędzi wymiennych.

Czystość mniejszych powierzchni miejskich możemy zapewnić również przy wykorzystaniu szczotek do odchwaszczania i zrywania błota, montowanych na różnych podwoziach. Służą one w szczególności do: czyszczenia fragmentów dróg po sezonie zimowym (przy krawężnikach, np. z zaschniętego błota), zamiatania tzw. opasek drogowych, jak również później do mechanicznego usuwania chwastów wrastających w kostkę brukową, chodnikową itp. W opcjonalnym wyposażeniu odchwaszczarki mogą być wyposażone w układy zraszające.

Dbałość o tereny zielone

W trakcie przywracania atrakcyjności przestrzeni miejskiej po zimie nie można zapomnieć o elementach zabezpieczających zieleń miejską przed trudnymi warunkami klimatycznymi zimą – różnego rodzaju włókniny na trawnikach. Ponieważ bardzo ważny jest też aspekt szkodliwego oddziaływania soli drogowej, zwłaszcza w postaci mgiełki rozprzestrzeniającej się daleko od pasa drogowego na tereny z roślinnością, odgradza się zimą rośliny i ich najbliższe otoczenie za pomocą fizycznych barier ochronnych w postaci płotów, parawanów i osłon (słomiano-foliowych, polipropylenowych i innych), bądź też stosuje nowe rozwiązanie w postaci specjalnych tac ochronnych wraz z absorberami soli. Osłony pni drzew i koron dokonuje się natomiast z włókna polipropylenowego i siatki cieniującej.

O ile demontaż tego rodzaju „konstrukcji” wykonywany jest zazwyczaj ręcznie, o tyle trzeba już dysponować parkiem maszyn (ciągniki z przyczepami, samochody użytkowe i inne), by sprawnie przemieścić ww. „zabudowę zimową” do dedykowanych magazynów. Im mniejsze gabaryty wykorzystywanych pojazdów, tym łatwiej jest poruszać się nimi w ciasnej infrastrukturze miejskiej. Mniejsze wymiary oznaczają jednak mniejszą ładowność, a tym samym konieczność wykonywania większej liczby przejazdów, co powoduje choćby większą uciążliwość i energochłonność prac porządkowych (emisja zanieczyszczeń w spalinach, zużycie paliwa), a także wydłużenie czasu trwania tych prac.

Bardzo istotny stan techniczny maszyn

Kluczem do sukcesu w prowadzeniu efektywnych prac porządkowych, czy to na wiosnę, czy też w innej porze roku, są nie tylko wyposażenie i możliwości eksploatacyjne maszyn, lecz także ich właściwy stan techniczny. Jeśli natychmiastowo nie likwiduje się zaistniałych usterek, maszyny mogą m.in. pracować z mniejszą sprawnością bądź też nawet negatywnie wpływać na środowisko i człowieka (np. uszkodzenia silników maszyn powodujące wzrost emisji zanieczyszczeń i zużycia paliwa). Nie bez znaczenia jest również terminowa wymiana zużywających się elementów i podzespołów roboczych maszyn. Przykładowo, skuteczność pracy zamiatarek miejskich zależy przede wszystkim od stopnia wyeksploatowania grupy szczotek zamontowanych na pojeździe. Innymi ważnymi elementami maszyn są opony. Jeśli zadba się o właściwy stan bieżnika i jakość gumy, z pewnością minimalizacji ulegnie prawdopodobieństwo wystąpienia awarii podczas prowadzenia prac porządkowych. Należy w tym miejscu dodać, że poprawie trwałości i żywotności opon służy regularne sprawdzanie wartości ciśnienia w nich panującego.