Dołącz do nas

Przestrzeń Miejska

Autor Widelska Ewelina

Komputerowe metody opracowania dokumentacji projektowej w architekturze krajobrazu

Współcześnie coraz częściej odchodzimy od manualnych metod obróbki projektów, wizualizacji czy rysunków konstrukcyjnych w projektowaniu krajobrazu.

Współcześnie coraz częściej odchodzimy od manualnych metod obróbki projektów, wizualizacji czy rysunków konstrukcyjnych w projektowaniu krajobrazu. Wykonujemy nadal podrysy, rysunki koncepcyjne, wstępne szkice ręczne, ponieważ dla wielu projektantów jest to znacznie bardziej efektywne w początkowej fazie projektowania.

Szczególnie na pierwszych latach studiów na kierunku architektura krajobrazu zaleca się, aby studenci wykonywali projekty ręcznie, ponieważ znacznie ułatwia to rozeznanie w skali rysunku czy w jego proporcjach. Niemniej wymogi rynku, poziom i zaawansowanie przyjmowanych rozwiązań we współczesnym projektowaniu zmuszają nas niejako do poszukiwania odpowiednich narzędzi umożliwiających przedstawienie pomysłów w sposób atrakcyjny wizualnie.
Warto w tym miejscu podkreślić, że pod­stawową sprawą w projektowaniu krajobra­zu jest jakość i funkcjonalność stosowanych rozwiązań i żadna, nawet najlepsza, szata graficzna nie powinna tuszować błędów projektowych. Grafika komputerowa powinna ułatwiać projektowanie i przekazywanie w sposób czytelny i klarowny przyjętych w projekcie zagospodarowania krajobrazu rozwiązań.
Wśród oprogramowania, które ułatwia projektowanie, znajdą się zarówno programy grafiki wektorowej, jak i rastrowej. Ich zastosowanie różni się znacznie. Grafika wektorowa jest podstawą rysunku konstrukcyjnego, szkieletowego, nie tylko w projektach zagospodarowania terenu, ale też w rysunku detalu. W tym zakresie najczęstszymi i najbardziej popularnymi są programy CAD. 

Programy CAD

Bez względu na to, czy rysunki dotyczą projektów z zakresu architektury i budownictwa, mechaniki, produkcji mebli, geodezji czy instalacji sanitarnych, to oprogramowanie jest bardzo przydatne, a nawet niezastąpione. Pozwala na tworzenie precyzyjnych rysunków konstrukcyjnych, ukazujących rozwiązania technologiczne. Oprogramowanie CAD, niezależnie od wyboru jego rodzaju (producenta), jest narzędziem profesjonalnym i bardzo rozbudowanym. Program jest tak przygotowany, aby mogła posługiwać się nim każda osoba zajmująca się projektowaniem krajobrazu, architektury, maszyn i wielu innych. Z jednej strony posiada palety bardzo prostych narzędzi rysunkowych, z drugiej strony – menu oferuje wiele zaawansowanych funkcji w zakresie rysunków 2D i 3D. Projekty w budownictwie czy architekturze krajobrazu wymagają ogromnej dokładności, a każdy, kto się tego podejmuje, bierze na siebie także bardzo dużą odpowiedzialność. Projektowanie konstrukcji jest zadaniem trudnym. Wykorzystanie narzędzi umożliwiających rysunek wektorowy gwarantuje tworzenie projektów niezwykle dokładnych.

SketchUp

To program komputerowy CAD służący do modelowania trójwymiarowego dla początkujących, profesjonalistów, archi­tektów oraz projektantów gier. Pozwala na tworzenie trójwymiarowych modeli, dzięki czemu można za jego pomocą projektować wnętrza, ogrody, meble, przedmioty i wiele innych obiektów. Dodatkowym ułatwieniem jest gotowy katalog produktów, z których można korzystać. Program jest bardzo intuicyjny i niezwykle łatwy w obsłudze nawet dla osób, które po raz pierwszy mają styczność z tego typu oprogramowaniem (choć oczywiście wymaga pewnej wiedzy o projektowaniu). Do dyspozycji użytkowników programu jest szeroki wachlarz kształtów, linii prostych, łuków, figur geometrycznych. Zawsze można też skorzystać z funkcji rysowania ręcznego. Funkcje programu można rozszerzać za pomocą wtyczek, z których wiele dostępnych jest za darmo. Pozwalają one np. przygotować program do drukowania elementów 3D lub rozszerzają wachlarz kształtów i animacji. 

Vectorworks

Jak zapewnia producent, jest to narzędzie, które umożliwi stworzenie projektu od koncepcji i wirtualnej makiety 3D do projektu technicznego, opisów i wizualizacji – wszystko w obrębie jednego programu. To jeden z najpopularniejszych na świecie programów CAD dla systemu Windows i numer jeden dla systemu Mac OSX. Jest obecnie dostępny w pełnej polskiej wersji językowej, dostosowanej do realiów krajowego rynku w zakresie architektury, budownictwa, projektowania wnętrz, designu i wielu innych dyscyplin, co możliwe jest dzięki pakietom Architekt, Ogród i Krajobraz, Spotlight oraz zastosowaniu szerokiej gamy narzędzi. Program Vectorworks jest bardzo logiczny, przyjazny i intuicyjny w obsłudze. Posiada przejrzyście zorganizowany, rozbudowany interfejs, który pozwala na szybkie dostosowanie układu menu i palet do indywidualnych potrzeb. Wszystkie obiekty utworzone przy użyciu narzędzi 2D są jednocześnie widoczne w 3D. Równocześnie powstaje nie tylko model 3D, ale i dokonywane są niezbędne obliczenia i zestawienia obiektów. Zintegrowane arkusze kalkulacyjne są bezpośrednio połączone z rysowanymi obiektami i bazą danych, co pozwala na bardzo szybkie sporządzanie złożonych kalkulacji kosztów. Vectorworks dysponuje przyjaznymi dla użytkownika narzędziami, dzięki którym można tworzyć bez żadnych ograniczeń obiekty o praktycznie dowolnym kształcie. Program oferuje zintegrowane narzędzia BIM, co pozwala automatycznie utworzyć poszczególne rzuty, przekroje, rozwinięcia, widoki i perspektywy. Wszelkie zmiany w modelu zostają jednocześnie przeniesione na poszczególne rysunki arkuszy. Rysunki, obiekty i zestawienia z danego modelu można w prosty sposób eksportować do innych programów dzięki licznym formatom wymiany danych, takich jak DXF, DWG, IFC, gbXML, 3DS i SAT, a także formatom graficznym: PDF, JPG, TIF i EPS. Dzięki technologii referencyjnej Vectorworks jest doskonałym narzędziem do pracy zespołowej. Standardowe elementy, takie jak nagłówki i ­biblioteki symboli, są zarządzane centralnie przy niezmiennym stanie pliku źródłowego. Każdy członek zespołu może niezależnie pracować nad swoją częścią projektu i sam decyduje, które z pozostałych części projektu chce wykorzystać jako punkt odniesienia do swojego zakresu pracy. Doskonała wymiana danych w formatach DXF/DWG, IFC, Shape lub Sketchup zapewnia sprawny przepływ pracy pomiędzy uczestnikami pracującymi w innych programach.
Przejrzyste biblioteki, zawierające blisko 10 000 elementów, obejmują wysokiej jakości obrazy drzew i roślin w różnych rozmiarach i stadiach rozwoju. Dzięki temu Vectorworks umożliwia tworzenie realistycznych wizualizacji, również takich jak sekwencje lotu ponad obiektem, przelotu przez jego wnętrze, animacji oświetlenia obiektu o różnych porach dnia i roku czy prezentacji przy użyciu serii panoram 360°. Technologia renderowania oparta na CINEMA 4D umożliwia szybkie tworzenie wizualizacji w najwyższej jakości. Vectorworks to również idealne oprogramowanie GIS. Wszystkie dane pomiarowe terenu można wczytać w formie cyfrowej, otrzymując w rezultacie model 3D oraz model warstwicowy 2D. Import formatu Shape umożliwia integrację z Systemem Informacji Geograficznej (GIS).

3ds MAX

3ds Max (wcześniej 3D Studio Max) to rozbudowany program do tworzenia trójwymiarowej grafiki i animacji. Mimo że jest skomplikowany w obsłudze, to powstające w nim wizualizacje i animacje są niezwykle realistyczne. W programie powstało wiele filmów, m.in. polska animacja Katedra czy fragmenty filmu Władca Pierścieni, jednak ­najczęściej używany jest on do tworzenia gier komputerowych oraz wizualizacji architektonicznych. Program oferuje szereg narzędzi do polymodelingu oraz podstawowe narzędzia do modelowania w technice krzywymi NURBS. 3ds Max posiada system wtyczek, za pomocą których możliwe jest rozszerzenie opcji programu, np. dopasowanie interfejsu do potrzeb użytkownika. W programie można korzystać z wielu silników renderujących, tak wbudowanych (Scanline, mental Ray), jak i dostępnych jako wtyczki (V-ray, FinalRender, Brazil R/S, Maxwell render – również jako program zewnętrzny, fryRender oraz RenderMan). Największą wadą tego programu jest to, że jest dość skomplikowany w obsłudze i korzystają z niego przede wszystkim profesjonalni graficy.

Photoshop

Photoshop to profesjonalny i cieszący się ogromną popularnością program do edycji grafiki rastrowej, z obsługą kształtów wektorowych, a nawet modeli 3D. Wśród jego głównych zastosowań wymienić należy edycję i obróbkę fotografii cyfrowej, tworzenie grafiki na potrzeby internetu, poligrafii oraz wiele więcej. To bardzo przydatne narzędzie pracy, zwłaszcza dla osób, których oczekiwania wykraczają poza korekcję zdjęć. Niestety, nie jest to tania aplikacja. Niemniej Photoshop daje użytkownikowi możliwość tworzenia profesjonalnych i niezwykle efektownych projektów, składających się z niemalże nieograniczonej liczby warstw, masek, grafik w wysokiej rozdzielczości, zgrabnie łączonych ze sobą za pośrednictwem szerokiej gamy filtrów i efektów. Dodatkowo oferuje zestaw przydatnych narzędzi usprawniających pracę z grafiką i aplikacją, m.in. przeglądarka plików Adobe Bridge. Program ten został skonstruowany pierwotnie dla grafików komputerowych, ponieważ ma bardzo rozbudowane możliwości modyfikacji zdjęć, natomiast nie jest jedynym niezbędnym programem używanym przez fotografów. Ma niezwykle rozbudowane funkcje umożliwiające uzyskanie najróżniejszych efektów. Warto sprawdzić jednak alternatywy – może okazać się, że wystarczające okażą się darmowe programy graficzne. 

GIMP

GIMP, czyli GNU Image Manipulation Program, w większości zastosowań z powodzeniem zastępuje Photoshopa, a jego możliwości można łatwo rozbudować za pomocą niezliczonych wtyczek. Osoby, dla których problemem jest interfejs aplikacji, mogą skorzystać z modyfikacji o nazwie GIMPShop, dzięki której GIMP przypomina Photoshopa.

Pixlr

Darmowe programy graficzne to – oprócz aplikacji desktopowych – także takie dostępne online. PixIr to zaawansowane narzędzie do obróbki i tworzenia grafiki, gdzie znajdują się zasadniczo dwie aplikacje: Express – przeznaczony do podstawowej obróbki zdjęć – i Editor przypominający zubożonego Photoshopa. Poza liczbą funkcji Pixlr wyróżnia się szybkością działania, pozwalając na komfortową pracę.

Sumo Paint

Sumo Paint to kolejna aplikacja działająca online. Interfejsem bardzo przypomina Photoshopa. Zarejestrowani ­użytkownicy ­aplikacji mają do dyspozycji zintegrowane z aplikacją konto, na którym mogą ­umieszczać tworzone w Sumo Paint grafiki. Istnieje również desktopowa edycja Sumo Paint. 

Artweaver

Artweaver to aplikacja, której zadaniem jest nie obróbka, ale tworzenie grafik od podstaw. Program ma wiele narzędzi przydatnych dla architektów i grafików tworzących projekty za pomocą komputera. Artweaver jest dostępny w dwóch wersjach: darmowej – mającej podstawowe funkcje – oraz płatnej o nazwie Artweaver Plus, rozbudowanej o dodatkowe narzędzia.

MyPaint

MyPaint to aplikacja przeznaczona dla komputerowych malarzy. Program jest przeznaczony dla osób tworzących obrazy i grafiki. Ze szczególną uwagą twórcy MyPain potraktowali obsługę różnego rodzaju tabletów graficznych. Poza typowymi narzędziami edycyjnymi użytkownicy programu mają do dyspozycji m.in. warstwy i nieograniczony rozmiar płótna.

Krita

Krita to zaawansowana aplikacja do two­­­rze­nia i obróbki grafiki działająca w środo-wisku KDE. Ze względu na liczbę funkcji porów­nywana jest z GIMP-em i Photoshopem, jednak z uwagi na krótką obecność na rynku program nie jest w pełni zoptymalizowany. Krita stanowi jednak ciekawą alternatywę – oferuje funkcje, których zazwyczaj nie mają inne darmowe programy graficzne. Aplikacja obsługuje m.in. CMYK, wyposażona jest również w nietypowe narzędzia pozwalające np. na symulowanie schnięcia farby.

Photobie

Photobie to prosty w obsłudze program graficzny udostępniający typowe narzędzia. Poza standardowymi funkcjami edycyjnymi Photobie pozwala na obsługę warstw. Program umożliwia ponadto łatwe tworzenie i modyfikowanie zrzutów ekranu.
W sieci można znaleźć wiele aplikacji graficznych. Większość z nich jest jednak bardzo podobna do siebie – Photobie odróżnia się od nich przede wszystkim nazwą i wyglądem. 

Gardenphilia DESIGNER

Gardenphilia DESIGNER to jeden z chętniej kupowanych profesjonalnych programów do projektowania oraz wizualizacji ogrodów. Program został stworzony przy udziale pracowników naukowych oraz praktyków architektów krajobrazu z wieloletnim doświadczeniem zawodowym w tworzeniu profesjonalnego oprogramowania do projektowania i wizualizacji zieleni. Producenci szczycą się tym, że w programie znajduje się największa na rynku baza roślin z polskich szkółek wraz ze zmianami sezonowymi (ponad 8000 gatunków). Program umożliwia jednoczesne tworzenie projektów 2D, wizualizacji 3D, automatyczne tworzenie projektu technicznego oraz zestawienia materiałów i roślin użytych w projekcie. Pewnym ułatwieniem jest również możliwość prezentacji zmian sezonowych wyglądu zieleni o dowolnej porze roku z dokładnością do wybranego dnia roku oraz wizualizacja zmian zacienienia ogrodu. Mamy tu też możliwość importu plików 2D oraz plików 3D z programu ­SketchUp i innych programów do modelowania w formacie DAE i 3DS. Program Gardenphilia DESIGNER jest dostępny w polskiej, angielskiej, niemieckiej, rosyjskiej oraz litewskiej wersji językowej i pracuje w systemie operacyjnym Windows 7, 8, 10 i Mac OSX. Co więcej, aplikacja pracuje zarówno w trybie online, jak i offline, co umożliwia pracę z programem w każdym terenie i w każdych warunkach.

Gardenphilia DESIGNER PRO

Gardenphilia DESIGNER PRO to pełna profesjonalna wersja programu Gardenphilia DESIGNER do projektowania i wizualizacji ogrodów. Program umożliwia kompleksowe wykonanie projektu, jak m.in. koncepcyjny rzut z góry, wizualizacja 3D, projekt techniczny, zestawienie roślin i materiałów użytych w projekcie. Obszerna baza roślin z polskich szkółek wyróżnia się unikatowymi w skali europejskiej, akwarelowymi, ręcznie malowanymi teksturami. Nowoczesny, intuicyjny interfejs to kolejny z wielu elementów usprawniających pracę architekta krajobrazu w programie Gardenphilia DESIGNER PRO. Bezpośredni dostęp do wszystkich funkcji programu pozwala oszczędzić czas pracy, a podgląd w 3D umożliwia szybką weryfikację wprowadzanych zmian.

Lumion

Lumion umożliwia architektom przekształcanie swoich projektów CAD w piękne renderingi, co więcej, bez wcześniejszego szkolenia w zakresie obsługi tego programu. Lumion oferuje doskonałej jakości renderingi, ponadto umożliwia architektom tworzenie niezwykłych wizualizacji w kilka sekund. Dzięki funkcjom typu „wybierz styl” można w jednej chwili stworzyć spektakularną wizua­­­lizację swojego projektu. Symulator światła dziennego czy cienie detali umożliwiają stworzenie fotorealistycznego projektu.

Podsumowanie

Rynek oferuje cały szereg programów mających ułatwić szeroko rozumiane projektowanie (krajobrazu, architektury, wnętrz). Możliwości ukazania przyjętych rozwiązań w sposób atrakcyjny i niemalże realistyczny staje się jednym z wymogów, którym muszą sprostać współcześni architekci krajobrazu. Projekt to już nie tylko swoisty program użytkowo-funkcjonalny, ale rozbudowana graficznie dokumentacja ukazująca wachlarz rozwiązań od koncepcji, poprzez rysunki konstrukcyjne, aż po realistyczne wizualizacje, mające dokładnie zobrazować zakres przyjętych rozwiązań, niejednokrotnie również w kontekście zmian sezonowych. Liczba programów mających to ułatwić jest na tyle duża, że każdy znajdzie coś dla siebie.