Dołącz do nas

Przestrzeń Miejska

Autor Bartoszewicz Bartosz

Gdynia – miasto inteligentne

W 2017 r. Gdynia, jako pierwsze miasto w naszej części Europy, otrzymała certyfikat miasta inteligentnego według normy ISO 37120. To potwierdzenie faktu, że w mieście stale monitorowana jest jakość życia, a int eligentne technologie wspierają ten proces.

Każdy kolejny dzień przynosi samorządowcom nowe wyzwania, z którymi muszą i chcą się zmierzyć. Wszystko po to, aby nie tylko przyciągać młodych i aktywnych, ale przede wszystkim posiadać atrakcyjną ofertę dla obecnych mieszkańców Gdyni.

ISO 37120 – dbamy o jakość życia

Gdynia od wielu lat skutecznie realizuje politykę zrównoważonego rozwoju we wszystkich obszarach funkcjonowania miasta. Potwierdzeniem tych działań jest z pewnością otrzymany certyfikat ISO 37120 dla pierwszego w Polsce miasta inteligentnego. Dokument ten jest dowodem na to, że miasto na bieżąco monitoruje jakość życia mieszkańców oraz reaguje w sytuacjach zagrożenia czy pogorszenia się warunków.

Wysokie standardy jakości życia są dla samorządów bardzo ważne. Miasto nie tylko musi zbierać i gromadzić własne doświadczenia, lecz także szukać wzorców dobrych praktyk na całym świecie i wdrażać je z myślą o własnych mieszkańcach. Posiadanie certyfikatu zrównoważonego rozwoju potwierdza również atrakcyjność i konkurencyjność miasta na poziomie globalnym, np. pod względem gospodarczym czy społecznym, budując jednocześnie w sposób świadomy jego markę.

Ważnym obszarem inteligentnego miasta są również jego dane i ich dostępność. Gdynia podążając wzorem europejskich standardów, otworzyła zasoby z danymi publicznymi, dołączając do elitarnego grona miast dzielących się takimi informacjami.

Zwiększenie dostępności danych i skali ich wykorzystania jest z pewnością jednym z priorytetów. Gdyński portal www.otwartedane. gdynia.pl, jako jeden z pierwszych tego rodzaju portali w Polsce, wykorzystuje innowacyjne technologie i programy dedykowane do gromadzenia i udostępniania danych. Służą one do aktywnego zbierania informacji z różnych źródeł, standaryzowania i składowania ich na portalu, a także ich automatycznej wizualizacji. Miasto obecnie udostępnia zbiory danych dostępnych w formatach CSV, API i JSON, które mogą być użyte np. w celu tworzenia aplikacji miejskich czy innych rozwiązań z branży technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT).

Car-sharing – nowy sposób poruszania się po mieście

W ramach podnoszenia standardów jakości życia oraz sprostania wymaganiom prawnym dotyczącym rozwoju elektromobilności, Gdynia postanowiła poszukać optymalnych rozwiązań, zarówno zgodnych z obowiązującymi przepisami, jak i spełniających oczekiwania mieszkańców.

Przykładem takiego rozwiązania jest z pew- nością usługa współdzielenia pojazdów. Koncepcja miasta dotycząca uruchomienia tej usługi zakłada wdrożenie rozwiązania, które nie będzie generowało kosztów po stronie samorządu. Jego rolą będzie zastosowanie pomysłów, które pozwolą na uprzywilejowanie samochodów współdzielonych, czyli np. niższych opłat za parkowanie, dedykowanych miejsc parkingowych czy zaangażowanie miasta w promocję tej usługi. To właśnie Gdynia jest jednym z pierwszych miast w Polsce, które uchwałą Rady Miasta przyjęło udogodnienia dla operatorów usługi car-sharingu.

Gdynia podjęła również decyzję, że warto, by car-sharing był w aglomeracji kilku sąsiadujących miast. Podjęła się roli lidera i zaprosiła Gdańsk, Sopot, Pruszcz Gdański, Rumię, Redę i Wejherowo do współpracy oraz wypracowała rozwiązanie, które zaowocowało niezwykle szybkim wdrożeniem usługi w październiku 2017 r. Docelowo usługa ta ma polegać na uruchomieniu szeroko dostępnej sieci współdzielonych samochodów elektrycznych.

Inteligentny transport

Jednym z filarów inteligentnego miasta jest inteligentny transport, który przede wszystkim powinien być przyjazny środowisku i mieszkańcom. Gdynia na taki transport postawiła. Dotyczy to sieci trolejbusów, które wprowadzono do obsługi komunikacyjnej miasta już w 1943 r. W 2004 r. przeprowadzono gruntowną modernizację części sieci trakcyjnej i zakupiono partię 10 nowoczesnych niskopodłogowych trolejbusów Solaris Trollino 12. W 2009 r. rozpoczęła się realizacja projektu pn. „Rozwój proekologicznego transportu publicznego na Obszarze Metropolitalnym Trójmiasta”, w ramach którego wybudowano nowoczesną zajezdnię trolejbusową na Leszczynkach i zakupiono 28 nowych trolejbusów z bateryjnym napędem pomocniczym. Za realizację tego projektu PKT otrzymało prestiżową nagrodę Unii Europejskiej – RegioStars 2014.

Trolejbusy z bateryjnym napędem po- mocniczym umożliwiają obsługę obszarów pozbawionych sieci trakcyjnej. Nazywane także hybrydami, stały się wizytówką Gdyni. W najbliższych latach planowane jest znaczne zwiększenie ich udziału w obsłudze komunikacyjnej miasta.

Względy ekologiczne przesądziły także o dokonaniu inwestycji w sieć autobusową. Zarząd Komunikacji Miejskiej od wielu lat dokonuje zakupu autobusów zasilanych sprężonym gazem ziemnym (CNG). Znaczący udział w zakupach nowego taboru mają także operatorzy prywatni, działający w gdyńskiej sieci komunikacyjnej, którzy kupują nowe autobusy wyłącznie z własnych środków. Efektem planowanych inwestycji, już w ciągu najbliższych dwóch lat, będzie tabor spełniający najbardziej rygorystyczną normę czystości spalin EURO 6.

W celu podniesienia efektywności komunikacji publicznej, aby zachęcić mieszkańców Gdyni do dojeżdżania do pracy lub szkoły środkami komunikacji miejskiej lub rowerami, samorząd aktywnie i z sukcesem zabiegał o wsparcie unijne na budowę dwóch ważnych dla skomunikowania dzielnic węzłów przesiadkowych Karwiny oraz Chylonia. Jednym z kluczowych rozwiązań w ramach inwestycji na Kawinach będzie budowa wielopoziomowego parkingu. Umożliwi on pozostawienie samochodu lub roweru w pobliżu przystanku i kontynuowanie podróży Koleją Metropolitalną. Parkingi „parkuj i jedź” (park & ride) powstaną zarówno dla samochodów, jak i dla rowerów. Wzorem rozwiązań znanych z lotnisk, kierowcy będą mogli korzystać także ze strefy „pocałuj i jedź” (kiss & ride), czyli kilku miejsc postojowych dla osób podwożących pasażerów na przystanek. Powstaną buspasy, udogodnienia dla pieszych i osób niepełnosprawnych. Rozpoczęcie robót budowlanych planowane jest na wrzesień 2018 r., a ich zakończenie – na grudzień 2021 r.

Tymczasem jeszcze w tym roku ruszą prace związane z budową węzła integracyjnego Gdynia Chylonia oraz miejskiej infrastruktury dla autobusów i trolejbusów. Na tę ważną gdyńską inwestycję komunikacyjną przekazanych zostanie 40 mln unijnej dotacji. Projekt zakłada utworzenie nie tylko węzła, lecz także wielu udogodnień dla osób niepełnosprawnych, rowerzystów i pieszych. Rozwój zrównoważonego transportu publicznego, oszczędność czasu przejazdu, redukcja emisji zanieczyszczeń i hałasu, zmniejszenie liczby wypadków komunikacyjnych – to tylko niektóre z wynikających z budowy korzyści społecznych i środowiskowych. Inwestycja ma być gotowa w pierwszym kwartale 2020 r. Jej wartość sięga prawie 66 mln zł.

Ważnym elementem komunikacji jest niewątpliwie system sterowania ruchem TRISTAR, który wpływa na poprawę płyn- ności, bezpieczeństwa i komfortu na gdyńskich drogach, a pasażerom komunikacji miejskiej gwarantuje lepszą jakość podróżowania. System połączył 165 trójmiejskich skrzyżowań w sprawnie funkcjonujący organizm. Jego sercem jest sieć komputerów – połączonych z centrami w Gdańsku i Gdyni – która zarządza przede wszystkim sygnalizacją świetlną i ruchem pojazdów komunikacji miejskiej.

Rewitalizacja dla gdyńskiej społeczności

Rewitalizacja pod hasłem „Gdynia OdNowa” prowadzona jest w szerokim partnerstwie angażującym wydziały urzędu miasta, jednostki miejskie, rady dzielnic, organizacje pozarządowe i mieszkańców. Zakłada prace inwestycyjne poprawiające jakość zamieszkania, ale też wiele przedsięwzięć o charakterze społecznym, angażującym i integrującym mieszkańców. Te działania już się toczą. Zmiany w sześciu obszarach – zachodniej części Witomina – Radiostacji, części Oksywia, części Babich Dołów, w rejonie ulic Opata Hackiego – Zamenhofa (ZOH) na Chyloni, na osiedlach Meksyk i Pekin – są już coraz bardziej widoczne. Projekt w niestandardowy sposób szczególnie uwzględnia konsultacje społeczne z mieszkańcami. Gdynia jest pionierem współpracy z NGO – jako pierwsze w Polsce miasto przyjęła w 1995 r. program współpracy miasta z organizacjami pozarządowymi i od tego momentu współpraca z sektorem pozarządowym dynamicznie rozwija się, czego przykładem jest także projekt „Gdynia OdNowa”.

Park Centralny – inne spojrzenie na przestrzeń publiczną

Już za trzy lata centrum miasta zyska nowoczesny teren rekreacyjny. Powstanie park miejski, już dziś nazywany Parkiem Centralnym, który ma stać się – obok bulwaru Nadmorskiego – ulubionym przez gdynian miejscem spędzania czasu wolnego. Pomysł jest prosty: harmonię oraz ład przestrzenny połączyć z funkcjonalnością. Miastu zależy na tym, aby działań rewitalizujących nie ograniczyć wyłącznie do estetyzacji. Dzięki temu Gdynia zyska kolejną wielofunkcyjną i ogólnodostępną przestrzeń godną nowoczesnego miasta.

Nowa wizja zagospodarowania przewiduje stworzenie przestrzeni wypełnionej urokliwą roślinnością, dającej oddech od codziennego zgiełku, ale także oferującej dodatkowe atrakcje – szczególnie dla rodzin i osób lubiących ruch na świeżym powietrzu. Koncepcja parku została opracowana w wyniku szerokich konsultacji społecznych – park jest zaprojektowany przez samych gdynian na miarę ich potrzeb.

Gdynia szyta na miarę

Najistotniejsze jest słuchanie potrzeb mieszkańców, prowadzenie z nimi dialogu i wspólne ustalanie, które rozwiązania będą najlepsze. I to jest właśnie rola samorządu: bieżąca analiza funkcjonowania miasta, śledzenie światowych trendów w tych ośrodkach miejskich, w których mieszkańcy są zadowoleni z poziomu życia, i szukanie odpowiednich kierunków rozwoju. W ocenie samorządu gdyńskiego najważniejsze jest poczucie szczęścia u mieszkańców. Musimy szukać rozwiązań, by naszymi decyzjami to uczucie szczęścia można było wzmacniać.